Għar San Andrija

Il-Legenda u l-Istorja ta’ Għar San Andrija

Għar San Andrija, li jinsab fil-qrib tal-kumunità ta’ Ion Corvin, madwar erba’ kilometri mill-triq Constanța–Ostrov, huwa wieħed mill-aktar postijiet qodma ta’ pellegrinaġġ Kristjan f’Dobrogea. It-tradizzjoni tgħid li hawn għex u kien jagħmel il-kerygma l-Appostlu San Andrija, li wasal fil-belt ta’ Tomis (l-Constanța tal-lum) bejn is-snin 60 u 63 AD. Flimkien ma’ żewġ disċipoli magħżula minn fost in-nies tal-post, l-appostlu mar jistkenn f’din il-għar, fejn għammed l-ewwel Kristjani tal-żona, u waqqaf il-bażi tal-Kristjanizmu fir-reġjun. Wara perjodu ta’ kerygma, San Andrija telaq biex ixandar il-fidi f’kull Dobrogea, u ħalla warajh mira spiritwali li għadha tkompli sa llum.

Il-għar għadda minn perjodi ta’ nisja, speċjalment matul iż-żmien tas-sultanat Ottuman, meta kien abbandunat. Irredkupert fl-1943 mill-qassis Kostantin Lembrau u l-avukat Ġan Dinu – dan l-aħħar imexxejja minn ħolma rrepetuta –, il-għar kien qaddis mill-ġdid fl-1944 u rranġat b’torrij u ħajt ta’ protezzjoni, u sar post ta’ kult. Matul iż-żmien Komunista, l-ispazju nqasam, u kien użat bħala stalla għan-nagħaġ, iżda wara s-1990, permezz ta’ sforzi tal-moħħa ta’ l-irmiedi tal-Monasteru ta’ Siħastria (Neamț), b’quddiem il-pater Nikodim Dincă u l-ieromonku Viktorin Ghindăoanu, bdiet ix-xogħol ta’ restawr u bini tal-monasteru.

L-Arkitettura u s-Simbolika tal-Post

Il-għar iżomm l-imprieti sempliċi tal-passat, b’ħitan ta’ ġebla mhux imnaddfa u sodda mħaffra fis-selħa, li tgħid li kienet il-post fejn jistrieħ San Andrija. Il-fidili jagħtu lil dan il-post poteri ta’ fejn, jgħidu li dawk li jkunu morda jsibu rkupru tas-saħħa tagħhom wara li jgħaddu ftit iljieli fuq “is-sodda tal-appostlu”. F’qrib il-għar, żewġ kanisji nħolqu mill-komunità żgħira tal-moħħa: wieħed minnhom jifforma rakla bil-irmied ta’ San Andrija, u sar punt ċentrali għall-pellegrinaġġi.

Element simboliku tal-post huma t-tisħa għejjun tal-wied Cuzgun, fejn, skont it-tradizzjoni, għammdu l-ewwel Kristjani tal-żona. Il-legenda tgħid li San Andrija daqq il-ġebla b’għaslu, u ħalla l-ilma jfiss, u l-għejjun baqa’ ma niexef qatt minn dak iż-żmien. F’qrib, madwar żewġ kilometri ‘l bogħod, hemm ukoll “Ċiżma ta’ Mihai Eminescu”, punt ieħor ta’ attrazzjoni għall-viżitaturi.

Gwida Qasira għall-Visita

L-aċċess għal Għar San Andrija jsir fuq triq sekondarja, erba’ kilometri mill-triq Constanța–Ostrov, fil-qrib tal-kumunità ta’ Ion Corvin. Il-post huwa miftuħ għall-pellegrini u t-turisti tul is-sena kollha, u huwa ċentru spiritwali importanti, kif ukoll punt ta’ interess storiku u naturali. Il-viżitaturi jistgħu jfittxu l-għar, il-kanisji tal-monasteru u l-għejjun fil-qrib, u dawk li jixtiequ jistrieħu jistgħu jgħaddu ftit il-ħin fil-ħniena tal-post.

Għal esperjenza sħiħa, huwa rakkomandat li tgħaqqad il-viżita ma’ waqfa ċ-Ċiżma ta’ Mihai Eminescu u esplorazzjoni tal-pajsaġġi dobrogini tal-żona. Il-post huwa ideali għal dawk li qed ifittxu kunnessa spiritwali, kif ukoll għall-imħabba tal-istorja u n-natura.