Zamek Peleș

Zamek Peleș: Klejnot Korony Rumunii i arcydzieło europejskiego romantyzmu w sercu Karpat

Ponad miastem Sinaia, tam gdzie rwące wody rzeki Peleș spływają z masywu Bucegi w Karpatach, wznosi się jedno z najbardziej fascynujących budynków XIX-wiecznej Europy: Zamek Peleș. Oglądany z jego tarasów ozdobionych posągami i fontannami z marmuru z Carrary, zamek wydaje się wyjęty z niemieckiej baśni — kamienna i drewniana konstrukcja łącząca gotyckie wieże, renesansowe loggie i fasady zdobione drewnianą koronką, w alpejskim krajobrazie godnym Szwajcarii czy Bawarii. Dla europejskiego podróżnika Peleș to nie tylko najczęściej odwiedzany zabytek historyczny Rumunii po Zamku Bran, ale prawdziwy most między cywilizacjami Europy: to tutaj niemiecka dynastia Hohenzollern-Sigmaringen dała Rumunii pierwszego nowoczesnego króla, Karola I, który wzniósł w latach 1873–1914 rezydencję będącą jednocześnie pierwszym w pełni zelektryfikowanym zamkiem w Europie, laboratorium nowoczesności technicznej i deklaracją przynależności młodego królestwa do wielkiej rodziny dworów imperialnych kontynentu. Z ponad 160 komnatami urządzonymi w stylach od niemieckiego renesansu po hispano-mauretański barok, od secesji po alpejski romantyzm, i z kolekcją ponad 60 000 obiektów dziedzictwa — obrazami sygnowanymi przez El Greca, Tycjana, Rembrandta, Rubensa czy Gustava Klimta, ponad 4 000 sztuk broni i zbroi europejskich i orientalnych, witrażami z Monachium, meblami z Wiednia, Hamburga i Moguncji — Zamek Peleș jest w istocie muzeum samej Europy, zachowanym w sercu Karpat i ofiarowanym światu jako integralna część światowego dziedzictwa kulturowego.

Korzenie historyczne: Od niemieckiego księcia do Królestwa Rumunii i wielkich imperiów Europy

Historia Zamku Peleș zaczyna się na długo przed położeniem jego pierwszego kamienia. W 1866 roku, po tym jak wielkie mocarstwa europejskie — Francja Napoleona III, Rosja carów i Królestwo Prus — zdecydowały, w wyniku Konwencji Paryskiej, uznać zjednoczenie Księstw Rumuńskich pod obcym księciem, rumuńskie elity polityczne wybrały na władcę młodego księcia Karola z Hohenzollern-Sigmaringen, oficera armii pruskiej i kuzyna króla Wilhelma I Pruskiego. Przybywszy do Rumunii w maju 1866 roku, Karol przemierzył kraj i pozostał pod głębokim wrażeniem malowniczości Doliny Prahova. Powrócił tam w sierpniu 1866 roku, a krajobraz pozostał mu w sercu. Gdy w 1872 roku zakupił w Podul Neagului — miejscowości, która w 1874 roku otrzymała, również z jego inicjatywy, nazwę Sinaia — obszar około 1 000 morgów ziemi nad brzegiem rzeki Peleș, nie kupował tylko ziemi, lecz zakładał dynastijny sen. Karol I miał zostać królem Rumunii w 1881 roku, po proklamowaniu pełnej niepodległości i przekształceniu kraju w królestwo, a Peleș miał stać się letnią rezydencją dynastii, która miała połączyć, poprzez małżeństwa i sojusze, rumuński dom królewski z najbardziej znakomitymi tronami Europy: matka Karola, Józefina z Baden, należała do katolickiej gałęzi domu Baden; jego żona, Elżbieta z Wied, była księżniczką niemiecką; jego synowa, Maria, była córką księcia Alfreda z Edynburga i wielkiej księżnej Marii Aleksandrowny Rosyjskiej, a więc wnuczką królowej Wiktorii Wielkiej Brytanii i cara Aleksandra II. Tym samym, gdy księżniczka Maria z Edynburga wyszła za mąż za następcę tronu Ferdynanda 29 grudnia 1892 roku w Sinaia, spotkały się tam nie tylko dwa losy, ale dwie spośród najsilniejszych dynastii świata: Saksonia-Coburg-Gotha i Hohenzollern, Wielka Brytania i Rosja, z Rumuńskim Domem Królewskim pośrodku.

Europejski kontekst budowy jest równie gęsty. Rumunia właśnie wyszła z Wojny o Niepodległość (1877–1878) — w której książę Karol osobiście dowodził wojskami rumuńskimi wraz z rosyjskimi pod Plewną, Plewna została zdobyta w listopadzie 1877 roku — a Traktat Berliński z 1878 roku uznał pełną niepodległość kraju. Dla króla, którego tron opierał się na sojuszu z Mocarstwami Centralnymi, Niemcami i Austro-Węgrami, naturalne było, by jego rezydencja nosiła piętno architektury niemieckiej. A traktaty sojuszu — Traktat Sojuszniczy z 1883 roku między Rumunią, Niemcami i Austro-Węgrami — miały zostać odnowione właśnie w Zamku Peleș, w 1892 i ponownie w 1896 roku, w kontekście oficjalnej wizyty cesarza Franciszka Józefa I Austro-Węgier, najważniejszej wizyty państwowej, jaką kiedykolwiek gościła Sinaia. Przez jeden dzień, w sierpniu 1896 roku, Karpaty były świadkami spotkania dwóch spośród najstarszych imperiów Europy: Habsburskiego, rozciągającego się od Alp po Galicję i Bukowinę, i młodego królestwa rumuńskiego, jego sojusznika na wschodniej granicy „cywilizowanej Europy" przeciwko Imperium Osmańskiemu i rosyjskiej ekspansji. Ta wizyta zadecydowała o urządzeniu, w 1906 roku, Apartamentu Cesarskiego w Peleșu, przygotowanego na drugie przybycie starego cesarza z okazji 40. rocznicy panowania Karola I — wizyty, która, niestety, nigdy nie doszła do skutku.

Sama budowa rozpoczęła się w 1873 roku i była naznaczona ambicją władcy niemożliwego do zaspokojenia. Pierwszy powołany architekt, profesor Wilhelm von Doderer z wiedeńskiej Szkoły Politechnicznej, przedstawił królowi trzy projekty inspirowane renesansowymi zamkami francuskimi znad Loary i budynkami z Ringstrasse wiedeńskiej — te same wzory, które imponowały monarchom Europy Środkowej, od Loary po Wiedeń. Karol I odrzucił wszystkie trzy w 1876 roku, uznając je za pozbawione oryginalności i zbyt kosztowne. Miejsce Doderera zajął Niemiec Johannes Schultz, początkowo jego asystent na budowie, pochodzący ze Lwowa, który zaproponował skromniejsze, ale lepiej dostosowane do stromego terenu i budżetu rozwiązanie. Kamień węgielny został położony 10/22 sierpnia 1875 roku, podczas uroczystej ceremonii, pod którą zakopano dziesiątki złotych monet o nominale 20 lei — pierwszych rumuńskich monet z wizerunkiem Karola I — wraz z dwoma pergaminami zapieczętowanymi w szklanych i ołowianych tubach. Budynek został oficjalnie otwarty 7 października 1883 roku, jednak prace trwały, w kolejnych etapach, aż do 1914 roku: francuski architekt Émile André Lecomte du Noüy, uczeń słynnego Eugène'a Viollet-le-Duca, zrealizował w 1890 roku Salę Mauretańską; czeski architekt Karel Liman przejął koordynację od 1893/1896 roku, wznosząc centralną wieżę o wysokości 66 metrów, kończąc Hol Honorowy w 1911 roku i budując, na tym samym majątku, zamek Pelișor (1899–1902) dla następców tronu Ferdynanda i Marii, a także Foișor, dawny dom myśliwski króla. W latach 1908–1911, według planów Limana i Bawarczyka Ferdinanda von Tierscha — doradcy króla Ludwika II Bawarskiego, tego samego króla, który wzniósł szalony Neuschwanstein — ukończono Sale Zbrojowni i dekorację Sali Florenckiej. W latach 1911–1914 taras został ozdobiony popiersiami cesarzy rzymskich, a na skrzydle południowo-wschodnim została zaprojektowana przez Limana i wiedeńskiego dekoratora Bernharda Ludwiga Sala Rad. Całkowity koszt całego majątku, obliczony w ówczesnych czasach, wyniósł około 16 milionów lei złotych, równowartość ponad 120 milionów euro dzisiaj — sumę kolosalną dla nowego kraju, która mówiła o ambicji króla, by zakotwiczyć Rumunię w elicie kulturalnej i technicznej Europy.

Arcydzieło architektoniczne: Dialog z wielkimi stylami Europy

Oglądany z zewnątrz, Zamek Peleș jest lekcją historii architektury europejskiej XIX wieku, budowlą, w której niemiecki romantyzm i historyzm — ten sam prąd, który dał początek Neuschwanstein w Bawarii, Miramare koło Triestu czy zamkom nad Renem — spotykają się z wpływami włoskimi, francuskimi, szwajcarskimi i orientalnymi. Dominującym stylem jest niemiecki neorenesans, wybrany celowo przez Karola I, by przywołać jego pochodzenie z Domu Hohenzollern-Sigmaringen, ale fasady są usiane gotyckimi wieżami z ostrymi metalowymi strzałami, balkonami z rzeźbionymi balustradami, otwartymi loggiami i siedmioma poziomami tarasów w stylu włoskiego neorenesansu, ozdobionymi posągami, kolumnami i fontannami. Dziedziniec wewnętrzny prezentuje wpływy saskie, z fasadami w stylu fachwerk i ręcznie malowanymi freskami alegorycznymi, przypominającymi północnoeuropejską architekturę alpejską. Centralna wieża, o wysokości 66 metrów, jest widoczna z dziesiątek kilometrów i była w swoim czasie sygnałem nowoczesności w jeszcze dzikim krajobrazie. Cały zespół — Peleș, Pelișor, Foișor, Korpus Straży, Ekonomat, Stajnie Królewskie, Elektrownia i Willa Șipot — tworzy królewski majątek rozciągający się na setki hektarów, otoczony lasami bukowymi i świerkowymi, z ogrodami urządzonymi przez europejskich architektów krajobrazu, w tym fontannę wykonaną w 1894 roku przez Pietro Axerio z marmuru florenckiego.

Tym jednak, co odróżnia Peleș od każdego innego europejskiego zamku, jest jego wnętrze: uniwersum 160 komnat (niektóre źródła podają 168), każda zaprojektowana jako „podróż" do innej cywilizacji czy epoki, prawdziwa antologia gustów artystycznych kosmopolitycznego dworu. Hol Honorowy, główna sala recepcyjna, imponuje podwójną wysokością, boazeriami z rzeźbionego orzecha z płaskorzeźbami i statuetkami, oraz ruchomym szklanym sufitem, uruchamianym elektrycznie lub ręcznie — innowacją techniczną, która pozwalała gościom króla podziwiać bezchmurne niebo w letnie noce, elementem zaskoczenia godnym najbardziej wyrafinowanych salonów Europy. Sala Mauretańska, dzieło francuskiego architekta Lecomte du Noüy, jest klejnotem w stylu hispano-mauretańskim inspirowanym Alhambrą z Grenady: pozłacane arabeski stiukowe, geometryczne mozaiki, nisze z arkadami w kształcie podkowy i wewnętrzna fontanna z marmuru z Carrary, kopia pochodząca z Kairu, podczas gdy meble sprowadzono z Damaszku i Kairu — przywołanie Imperium Osmańskiego i europejskiej fascynacji Orientem. Sala Florencka, czyli Wielki Salon, odtwarza atmosferę renesansowego włoskiego pałacu: kasetonowy sufit rzeźbiony w lipie i pozłacany, dwa wielkie kandelabry z weneckiego szkła, marmurowa posadzka i portrety Rodziny Medyceuszów oraz dożów Wenecji, przypominające dynastyczne więzi śródziemnomorskiej Europy. Sala Rad wygląda uderzająco podobnie do jednej z sal Ratusza w Lucernie w Szwajcarii — nawiązanie do demokracji i powściągliwości szwajcarskiej w przestrzeni przeznaczonej na decyzje państwowe. Salon Turecki mieści kolekcję tureckich i perskich naczyń z mosiądzu, a sypialnia królewska jest oświetlona kandelabrem z kryształu czeskiego. Biblioteka królewska, z rzadkimi tomami oprawionymi w skórę i złoconymi literami, kryje tajne drzwi za regałem, przez które król mógł dyskretnie przemieszczać się do prywatnych apartamentów, a witraże okien przedstawiają zamki Sigmaringen i Hohenzollern w Niemczech — miejsce narodzin dynastii. Sala Koncertowa mieści klawesyn z 1621 roku wykonany w Antwerpii i organy Rieger, a teatr zamkowy, z 60 miejscami i lożą królewską, został udekorowany według szkiców Gustava Klimta, mistrza wiedeńskiej secesji.

Kolekcje zamku są bogactwem rywalizującym z kolekcjami wielkich muzeów europejskich. Pinakoteka królewska obejmuje oryginalne dzieła sygnowane przez El Greca, Zurbarána, Murilla, Velázqueza, Tycjana, Tintoretta, Rembrandta, Rubensa, Van Dycka, Carpaccia, Rafaela, Bruegla, Correggia, Tiepola, Jacques-Louisa Davida, a także prace Gustava i Ernsta Klimtów — kolekcję jedną z najbardziej wyrafinowanych w Europie Środkowej i Wschodniej, zgromadzoną przez Karola I, wielkiego miłośnika sztuki, i kontynuowaną przez jego następców. Sale Zbrojowni, urządzone w latach 1903–1911, mieszczą ponad 4 000 sztuk europejskich i orientalnych z XIV–XVII wieku — zbroje, hełmy, szpady, szablice, kusze, strzelby — z markami słynnych warsztatów takich jak Solingen, Toledo, Saint-Étienne, Lazzaro Lazzarini czy Peter Danner, a absolutną gwiazdą jest kompletna zbroja dla konia i rycerza, typu maksymiliańskiego, ważąca około 80–100 kg, unikalna w Rumunii. Kolekcja wywodziła się z dwóch rdzeni: broni orientalnych zakupionych przez młodego księcia Karola, w wieku 23 lat, podczas podróży do Algierii w 1862 roku, i broni odziedziczonej po ojcu, księciu Karolu Antonie z Hohenzollern, ostatnim suwerennym księciu Domu Sigmaringen, z Arsenału Zamku Hohenzollern w Niemczech. Wiedeński ekspert Julius Ernst Scheurer został jednak powołany do uzupełnienia kolekcji poprzez zakupy na aukcjach i z prywatnych kolekcji w całej Europie. W sumie zamek mieści ponad 60 000 obiektów dziedzictwa: obrazy, rzeźby, meble epokowe pochodzące z warsztatów w Moguncji, Monachium, Wiedniu i Hamburgu, gobeliny, orientalne dywany, srebra, porcelany, witraże wykonane w monachijskich warsztatach Zettler, rzadkie książki i rękopisy. W testamencie Karol I przekazał całą kolekcję narodowi rumuńskiemu — gest rzadkiej szlachetności, który przekształcił Peleș w skarb narodowy i europejski zarazem.

Pod względem technologicznym zamek był w awangardzie Europy. Oprócz tego, że był pierwszym w pełni zelektryfikowanym zamkiem na kontynencie — mając własną elektrownię, zbudowaną nad brzegiem rzeki Peleș, jedną z pierwszych elektrowni wodnych w Europie, zainstalowaną w 1884 roku i rozbudowaną w 1897 roku — Peleș korzystał już od 1883 roku z centralnego ogrzewania, zainstalowanego przez wynalazcę polskiego Franciszka Rychnowskiego, który otrzymał za tę pracę złoty medal zasługi klasy I od króla Karola I, z centralnego systemu odkurzania, z wewnętrznej windy i z ruchomego sufitu Holu Honorowego. Prasa francuska miała go nazwać „najnowocześniejszym zamkiem w Europie swoich czasów". Materiały budowlane były w większości rumuńskie — żwir z rzeki Prahova, kamień z masywu Piatra Arsă, drewno z lasów Doliny Prahova, cegła palona na budowie — podczas gdy siła robocza była kosmopolityczna: włoscy murarze, niemieccy i węgierscy stolarze, Albańczycy i Grecy w kamieniołomie, Turcy przy paleniu cegły, Rumuni przy robotach ziemnych.

Legendy, osobistości i momenty przełomowe: Zamek jako świadek historii Europy

Zamek Peleș nosi w swoich kamieniach pamięć osobistej tragedii, która dała mu nazwę. Karol I i Elżbieta z Wied mieli tylko jedną córkę, Marię — pieszczotliwie nazywaną Máriucą — urodzoną w 1870 roku, która zmarła w kwietniu 1874 roku, mając zaledwie trzy-cztery lata, pokonana przez szkarlatynę. W majaczeniu gorączki dziecko miało poprosić ojca: „Chcę pojechać do Sinaia, napić się wody z Peleș". Pogrążony w żalu Karol I przekształcił to ostatnie życzenie w osobisty impuls: ochrzcił nowy zamek imieniem ulubionej rzeki córki, a budowa rezydencji w Sinaia stała się hołdem złożonym pamięci utraconego dziecka. Legenda głosi, że król widział w wznoszeniu zamku „kolebkę mojej dynastii, dynastii narodowej" — i rzeczywiście, w 1893 roku w Peleșu urodził się przyszły król Karol II, pierwszy monarcha dynastii urodzony na ziemi rumuńskiej i pierwszy ochrzczony w obrządku prawosławnym. W 1921 roku, w Foișorze, przyległej rezydencji, urodził się król Michał I, ostatni władca Rumunii.

Inną osobistością, która naznaczyła losy zamku, była królowa Elżbieta, żona Karola I, znana w świecie literackim pod pseudonimem Carmen Sylva. Poetka, prozaiczka i pamiętnikarka, publikowała wiersze i opowiadania w kilku językach europejskich, a w Peleșu stworzyła prawdziwy salon kulturalny, przyjmując pisarzy, muzyków i artystów z całej Europy. Legendy zamku — niektóre splecione z tradycją „Białej Damy" (Weiße Frau) Domu Hohenzollern, ducha związanego z dynastią niemiecką, który zapowiadał nieszczęścia — splatają się z pamięcią o królowej, która zwykła spędzać noce na czytaniu i pisaniu w swoich apartamentach, ubrana w białe suknie, w atmosferze romantycznej melancholii. Królowa Maria, jej synowa, wnuczka królowej Wiktorii i cara Aleksandra II, była z kolei „królową artystką": malarką, poetką, projektantką mody i patronką „Młodości Artystycznej", ruchu debiutujących artystów rumuńskich. Dla niej i dla Ferdynanda Karol I zbudował Pelișor (1899–1902), bardziej kameralny zamek, w stylu secesyjnym, jedyny tego rodzaju w Rumunii, z Sypialnią i Pokojem Złotym, z meblami zaprojektowanymi przez samą królową i z rękopisem namalowanym na pergaminie, który Maria podarowała Ferdynandowi w 1906 roku. Po śmierci królowej Marii, 18 lipca 1938 roku, jej serce zostało złożone, po imponującej ceremonii, w Salonie Złotym Pelișoru, pod flagami Rumunii i Wielkiej Brytanii, gdzie spoczywa do dziś.

Momenty przełomowe historii europejskiej były decydowane między murami tego zamku. 3 sierpnia 1914 roku, w Sali Rad — podobnej do tej z Ratusza w Lucernie — odbyła się Rada Koronna zwołana przez króla Karola I w celu podjęcia decyzji o przystąpieniu Rumunii do I wojny światowej, która wybuchła zaledwie kilka dni wcześniej, wraz z zamachem w Sarajewie i deklaracją wojny Niemiec wobec Francji. Choć Karol I, wierny sojuszowi z Mocarstwami Centralnymi — Niemcami, Austro-Węgrami i Imperium Osmańskim — popierał natychmiastowe przystąpienie do wojny, Rada przegłosowała przytłaczającą większością neutralność, jedynym popierającym stanowisko króla był Petre P. Carp. Na stole rady zostały wystawione traktaty sojuszu, w tym ten odnowiony w Peleșu w 1896 roku w obecności Franciszka Józefa. Rumunia miała przystąpić do wojny dopiero 27 sierpnia 1916 roku, po stronie Ententy, na Radzie Koronnej w Cotroceni. Również w Peleșu odbyła się Rada Koronna w 1925 roku, a w lipcu 1931 roku miało tu miejsce ostatnie królewskie wesele w historii Rumunii: ślub księżniczki Heleny z arcyksięciem Antonim Habsburg-Lotaryńskim — unia, która symbolicznie łączyła młode królestwo rumuńskie z najstarszą dynastią imperialną Europy, Domem Habsburgów.

Po śmierci Karola I, 27 września 1914 roku — która nastąpiła właśnie w zamku, który tak bardzo kochał — Peleș gościł pogrzeb króla i pozostał letnią rezydencją królewską aż do wymuszonej abdykacji króla Michała I, 30 grudnia 1947 roku. W 1948 roku komuniści znacjonalizowali majątek, a w 1953 roku zamek został otwarty jako muzeum państwowe. W latach 1975–1990 Nicolae Ceaușescu zakazał dostępu publicznego, przekształcając majątek w ściśle nadzorowaną strefę protokolarną; mówi się, że muzealnicy przestraszyli małżeństwo Ceaușescu, opowiadając im, że we wnętrzu zamku znajdować się miałaby niebezpieczna dla człowieka grzyb, w rzeczywistości chodziło o grzyba atakującego drewniane belki z powodu wilgoci. Po rewolucji w grudniu 1989 roku Peleș i Pelișor zostały ponownie włączone do obiegu turystycznego. W lutym 2007 roku, po pięciu latach negocjacji, własność została zwrócona Rodzinie Królewskiej Rumunii — jednej z nielicznych restytucji dóbr skonfiskowanych przez reżim komunistyczny — zamek pozostając jednak muzeum państwowym, zarządzanym przez Ministerstwo Kultury, rodzina królewska wynajmując go państwu. Król Michał I powrócił do Peleșu w czerwcu 2008 roku i mieszkał tu aż do śmierci, 5 grudnia 2017 roku. 10 maja 2016 roku, z okazji Dnia Niepodległości i 150. rocznicy istnienia dynastii, sztandar osobisty Księżniczki Następczyni Małgorzaty po raz pierwszy od prawie 70 lat załopotał na najwyższym maszcie zamku.

Praktyczny przewodnik po zwiedzaniu: Doświadczenie dzisiejszego turysty

Zamek Peleș znajduje się około 1,5 kilometra na północny zachód od centrum miasta Sinaia, na wysokości około 800–1 000 metrów, przy Alei Peleș nr 2, w okręgu Prahova. Sinaia jest dostępna pociągiem z Bukaresztu (Dworzec Północny) w około półtorej godziny, podróż przez Dolinę Prahova będąc sama w sobie malowniczym doświadczeniem, na historycznej trasie łączącej stolicę z Transylwanią, przechodzącej obok Zamku Bran i średniowiecznego Braszowa. Samochodem można dotrzeć drogą DN1/E60 z Bukaresztu w około dwie godziny, a z dworca Sinaia można wejść albo taksówką, albo pieszo, przez park miejski, w spacerze trwającym około 15–40 minut, w zależności od tempa.

Program zwiedzania na rok 2026 to środa do niedziela, z poniedziałkiem i wtorkiem zamkniętymi na konserwację: w środę między 10:00 a 17:00, a od czwartku do niedzieli między 09:15 a 17:00. Wejście odbywa się w zaplanowanych przedziałach godzinowych — środa: 10:00–12:45, 12:45–14:30, 14:30–16:00; czwartek–niedziela: 09:15–11:00, 11:00–12:45, 12:45–14:30, 14:30–16:00 — ostatnie bilety są sprzedawane o 15:45, a ostatnie wejście o 16:00. Uwaga: w okresie 2 listopada – 1 grudnia 2026 Zamek Peleș będzie zamknięty na generalne sprzątanie i konserwację zapobiegawczą (a Pelișor między 28 września a 3 listopada 2026). Od 3 grudnia 2025 roku bilety kupuje się wyłącznie online, na platformie bilete.peles.ro, lub w automatach płatniczych SelfPay w strefie przyległej do obu zabytków — nie ma już kas z obsługą. Bilety są imienne i przypisane do przedziału godzinowego; nie można ich przełożyć ani zwrócić, a wejście odbywa się w kolejności przybycia, w przedziale, na który został zakupiony bilet. Aby chronić wyjątkowe dziedzictwo, dzienna pojemność jest ograniczona do 2 000 zwiedzających dla Zamku Peleș i 1 500 dla Pelișoru, co czyni rezerwację na kilka dni — a nawet tygodni — przedtem absolutnie konieczną w sezonie letnim i w weekendy.

Ceny zwiedzania odzwierciedlają opcje trasy. Wycieczka podstawowa, obejmująca parter zamku — Hol Honorowy z jego ruchomym sufitem, Salę Mauretańską, Salon Turecki, Sale Zbrojowni i Salę Florencką — kosztuje 50 RON dla dorosłych, 25 RON dla emerytów i 12,5 RON dla dzieci, uczniów i studentów (z legitymacją), posiadacze karty Euro <26 korzystają z tej samej obniżonej ceny 12,5 RON. Wycieczka obejmująca parter i pierwsze piętro — gdzie znajduje się Biblioteka Królewska z tajnymi drzwiami, Apartament Cesarski, Sala Koncertowa i teatr udekorowany przez Klimta — kosztuje 100 RON dla dorosłych, 50 RON dla emerytów i 25 RON dla uczniów i studentów, a wycieczka kompletna, która dodaje również drugie piętro, kosztuje 150 RON, odpowiednio 75 RON i 37,5 RON. Dzieci poniżej 7 roku życia mają wstęp wolny, a uczniowie poniżej 18 roku życia korzystają z darmowego wstępu w okresie wakacji szkolnych. Przewodnicy są wliczeni w cenę, dostępne są wycieczki w języku rumuńskim — w środę co godzinę między 10:30 a 15:30, a od czwartku do niedzieli między 09:45 a 15:15 — a także w językach obcych. Zalecany czas zwiedzania to 1,5–2 godziny. Przy wejściu zwiedzającym oferuje się jednorazowe ochraniacze na buty dla ochrony oryginalnych drewnianych podłóg z XIX wieku; wygodne i płaskie obuwie jest mocno zalecane, a temperatury wewnątrz pozostają chłodne nawet latem, zważywszy na wysokość około 1 000 metrów. Fotografowanie w celach osobistych jest dozwolone na zewnątrz i w przestrzeniach wewnętrznych, z zachowaniem regulaminu muzeum; używanie statywów jest zabronione.

Zaledwie około 300 metrów od Peleș, na tym samym królewskim majątku, znajduje się Zamek Pelișor — „Mały Peleș" — kameralna rezydencja króla Ferdynanda i królowej Marii, z unikalnymi w Rumunii wnętrzami secesyjnymi, z Pokojem Złotym i z Salonem Złotym, gdzie spoczywa serce królowej Marii. Pelișor ma osobny bilet i program (ten sam grafik: środa–niedziela, poniedziałek i wtorek zamknięte), a połączenie obu zamków oferuje kompletny obraz życia dworskiego rumuńskiego i gustów artystycznych epoki, która łączyła Bukareszt z Londynem, Wiedniem i Paryżem. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się również Monaster Sinaia, ufundowany również przez rodzinę królewską w XVII wieku, tak że cały dzień można poświęcić królewskiemu dziedzictwu Doliny Prahova.

Zamek Peleș pozostaje, po ponad 140 latach od inauguracji, tym, czym był zawsze dla Europy: miejscem, w którym historia niemiecka, włoska, francuska, szwajcarska i orientalna splatają się w jednej budowli, w której pierwszy król Rumunii marzył, by wprowadzić przyszłość w serce gór, a w każdej komnacie, każdy szczegół — od złotych monet zakopanych pod kamieniem węgielnym po szklany sufit otwierający się ku niebu — opowiada o kraju, który umiał się afirmować, od samego początku, jako część wielkiej rodziny narodów europejskich. Dla dzisiejszego podróżnika wizyta w Peleșu to nie tylko wycieczka do pięknego zamku, ale spotkanie ze wspólną pamięcią samej Europy.