Monaster Prislop

Monaster Prislop – miejsce duchowości i historii w sercu regionu Hațeg

Historia i fundatorzy

Monaster Prislop, położony w pobliżu wsi Silvașu de Sus, w okręgu Hunedoara, jest jednym z najstarszych ośrodków monastycznych w Transylwanii. Choć jego początki pozostają owiane tajemnicą, przypuszcza się, że został ufundowany przez rumuńskich możnowładców z Ciuli w średniowieczu. Pierwsza pośrednia wzmianka dokumentalna pochodzi z 1360 roku, jednak obecny kościół, zabytek historyczny (kod HD-II-m-A-03447), datowany jest na XVI wiek. W 1564 roku księżniczka Zamfira, córka hospodara Moise z Wołoszczyzny, odbudowała klasztor „od fundamentów”, ratując go przed ruiną. Jako kobieta, Zamfira działała na rzecz istniejącego już wcześniej monasteru, wzbogacając go o cenne przedmioty liturgiczne i relikwie, z których do dziś przetrwała jedynie jedna ikona. Jej fragmentaryczna płyta nagrobna jest obecnie przechowywana na terenie klasztoru.

W XVII wieku żył tu Święty Jan z Prislopu, pustelnik, który wykuł swoją celę w pobliskiej jaskini, stającą się później miejscem pielgrzymek. W tym samym okresie monaster gościł szkołę kształcącą przyszłych duchownych. W XVIII wieku Prislop przeszedł pod jurysdykcję Kościoła greckokatolickiego, a jego wnętrza ozdobiła fresk autorstwa malarza Simiona z Pitești, z którego zachowały się jedynie fragmenty.

Zmiany wyznaniowe i wybitne postacie

Na początku XX wieku biskup greckokatolicki Demetriusz Radu nadzorował prace renowacyjne, a w 1911 roku hieromnich Leon Manu, były przełożony rosyjskiego monasteru Maria-Pócs, ożywił wspólnotę bazyliańską. W 1948 roku, po delegalizacji Rumuńskiego Kościoła Zjednoczonego, monaster przejęła Rumuńska Cerkiew Prawosławna. Przeniesiono tu wówczas mnicha Arseniusza Bokę, który później został duchowym przewodnikiem wspólnoty mniszek aż do 1959 roku, kiedy to komunistyczny reżim zlikwidował klasztor. Jego grób, znajdujący się na cmentarzu monasterskim, jest dziś ważnym miejscem pielgrzymek.

Architektura i dostęp

Kościół monasterski, zbudowany w tradycyjnym stylu transylwańskim, zachowuje elementy pierwotnej konstrukcji z XVI wieku, uzupełnione późniejszymi modyfikacjami. Wewnątrz wyróżnia się ikona ufundowana przez Zamfirę oraz fragmenty fresku z XVIII wieku. Jaskinia Świętego Jana z Prislopu, wykuta w pobliskiej skale, jest dostępna dla wiernych.

Monaster funkcjonuje obecnie jako ośrodek żeński, gości również Seminarium Teologiczne Monastyczne „Święta Katarzyna”. Dojazd możliwy jest z drogi krajowej DN66, skręcając na drogę powiatową łączącą Silvașu de Sus z Hațeg. Godziny zwiedzania i cennik dostępne są na miejscu.